Page 1
bolshoibrat
Standaard

The Red Web

Wat heeft de eerste kopieermachine van de Sovjet Unie te maken met een trollenfabriek in Poetins propagandaoorlog met het westen? Veel meer dan je zou denken.

De Russische onderzoeksjournalisten Andrei Soldatov en Irina Borogan hebben een super actueel boek geschreven, The Red Web, over de strijd tussen de Ruslands digitale dictators en de nieuwe online revolutionairen. Eerder mocht ik er iets over zeggen in het historische radioprogramma OVT van de VPRO. Hier nog wat meer. Continue Reading →

more
more
Gorboenov in de rechtbank
Standaard

Duwen en trekken aan een huurmoordenaar

Het voorarrest van Alexander Gorboenov is verlengd

Gorboenov wordt genoemd als de organisator van de huurmoord op journalist Oleg Kasjin, waarover ik hier eerder schreef. Maar dat is niet waarvoor hij in staat van beschuldiging is gesteld. Gorboenov wordt verdacht van verboden wapenbezit.

Het verboden wapenbezit kwam aan het licht uit de verklaringen van de twee mannen die de moordaanslag op Kasjin zouden hebben uitgevoerd. Zij noemen Gorboenov de organisator van de huurmoord. Gorboenov is de oud-CEO van “Zaslon” (voorheen “Leninets”), een groep productiebedrijven in de wapenindustrie dat in eigendom is van de familie van Andrei Toertsjak, de gouverneur van de Pskov-regio. Gorboenov zou de huurmoord hebben georganiseerd om een belediging van Kasjin aan het adres van Toertsjak te wreken. Continue Reading →

more
Kashin
Standaard

Een bos bloemen en twee metalen staven

Journalist Oleg Kasjin weet wie de mannen zijn die hem vijf jaar geleden hebben geprobeerd dood te slaan. Het zijn drie bewakers van een fabriek in Sint Petersburg. Twee van hen zijn gearresteerd. Hij weet ook wie de aanslag heeft georganiseerd. Maar de opdrachtgever blijft vooralsnog buiten schot. Dat schrijft hij op zijn blog.

In de nacht van 6 november 2010 wordt de journalist, blogger en politiek activist Oleg Kasjin op de binnenplaats van zijn woning opgewacht door twee mannen. In een bos bloemen verbergen zij twee metalen staven. Een veiligheidscamera boven de portiek legt vast wat er gebeurt. Het zijn ijzingwekkende beelden. Zonder geluid. Anderhalve minuut slaan de twee mannen ongenadig in op de dan 30-jarige journalist. Ze laten hem zwaar gewond achter. Ondanks zijn verwondingen is Kasjin in staat om met zijn telefoon om hulp te vragen. In het ziekenhuis wordt hij enkele dagen in een kunstmatige coma gehouden. Kasjin heeft een zware hersenschudding, een schedelbasisfractuur en een dubbele kaakbreuk. Zijn been, hand en vingers zijn gebroken en een verbrijzelde vinger moet geamputeerd. Zijn revalidatie neemt maanden in beslag. Continue Reading →

more
Ivan Krastev
Standaard

Eenzaam, soeverein en agressief

President Poetin, zegt Ivan Krastev, voert een permanente oorlog. Niet een echte, daarvoor is het leger te zwak, maar een propagandaoorlog. Want om Rusland bijeen te houden moet hij het hele volk mobiliseren.

De Bulgaarse politicoloog Ivan Krastev (1965) geldt als een invloedrijk denker en Kremlinoloog. Hij staat aan het hoofd van het Centre for Liberal Strategies in de Bulgaarse hoofdstad Sofia. Als onderzoeker is hij verbonden aan het Institute for Human Sciences in Wenen. Ook is hij bestuurslid en mede-oprichter van European Council on Foreign Relations, een pan-Europese denktank. Krastev publiceert dit jaar een boek over Russische politiek. Eind februari was hij kort in Amsterdam op uitnodiging van het European Cultural Foundation voor het Oekraïne-debat Conflicting Memories in Castrum Peregrini. Dit in de lange versie van mijn interview met Krastev voor de Volkskrant.

U schrijft dat Rusland en het westen zich beiden schuldig maken aan een vorm van pedagogische oorlogsvoering en dat daardoor een oplossing voor de Oekraïne-crisis onmogelijk is.
‘Als je iemand de les probeert te lezen, wil je niet alleen het gedrag van de tegenstander veranderen, maar ook zijn wereldbeeld. Een compromis is dan bijna uitgesloten. In een louter territoriaal conflict, hoe smerig zo’n conflict ook kan zijn, is het makkelijker onderhandelen.’

Welke les wil Poetin ons leren?
‘In november was ik uitgenodigd voor een diner met Russische president tijdens de Valdai Discussion Club.’

Krastev doelt op de jaarlijkse conferentie waar het Kremlin leden van de internationale elite ontmoet. Het was een tafel van zeven man. Wie er zaten wil hij niet zeggen. Hooggeplaatste politici, zegt hij. Een premier was erbij, een oud-premier. Continue Reading →

more
Foto: Canan Marasligil, European Cultural Foundation
Standaard

Alleen op het plein wordt iemand een politiek dier

‘Er waart een spook door Europa, en dat spook is Oekraïne.’ Niet voor niets parafraseert de Oekraïense filosoof Vasyl Tsjerepanyn de openingszin van communistisch manifest van Karl Marx. Zijn boodschap is helder: er voltrekt zich een revolutie in het centrum van Europa en in deze revolutie gaat het om een aantal fundamentele Europese waarden. Oekraïne houdt Europa een spiegel voor. Het dwingt de Europeanen om zich te bezinnen op hun culturele en ideologische wortels. Europa is meer dan alleen een economische unie, zegt Tsjerepanyn. Het zal zich opnieuw moeten uitvinden.

Tsjerepanyn is directeur van het Visual Culture Research Center in Kiev dat kunstenaars, activisten en wetenschappers samenbrengt rondom maatschappelijke en politieke vraagstukken. Behalve debatten organiseert het centrum conferenties en publieke campagnes. Het doet onderzoek en biedt ruimte voor exposities en manifestaties. Op 31 maart wordt het centrum onderscheiden met de Princess Margriet Award for Culture van de European Culture Foundation.

Ik sprak hem eind februari in Amsterdam, voorafgaand aan het Oekraïne-debat in het Castrum Peregrini. Continue Reading →

more
Tannhauser Porno
Standaard

Porno-opera

Novosibirsk. Dit weekend. Metropoliet Tikhon roept orthodoxe activisten op te protesteren tegen de opera Tannhäuser. Wie niet komt opdagen schaart zich volgens de kerkvader in het kamp van de godslasteraars. Zeker duizend mensen doen mee aan de demo voor het operagebouw onder de leus: “We verdedigen het heiligdom, we redden Rusland”. Alleen de metropoliet was afwezig. Continue Reading →

more
graftak
Standaard

Mensen zijn wreed

Cargo 200 is de militaire term voor het transport van Russische soldaten die zijn gesneuveld in de oorlog in Oost-Oekraïne. Iets waarover de Russische media zich in een pijnlijk zwijgen hullen. Rusland heeft Oekraïne nooit de oorlog verklaard. Volgens het Kremlin vechten er geen Russische militairen in de Donbas. Toch komen er in de strijd wel degelijk Russen om. Hun lichamen gaan zonder ceremonie terug naar Rusland, waar ze in het geheim begraven worden. Cargo 200 of an undeclared war is een documentaire van Masja Novikova en Margreet Strijbosch. De film draait op het Movies That Matter Festival. Ik had Masja kort op de chat. Continue Reading →

more
Beeld uit de docu. Lid van het Russische arrestatieteam richt wapen op Greenpeace-activisten
Standaard

Black Ice

In september 2013 wordt het Greenpeace-schip de Arctic Sunrise na een vreedzame actie tegen oliewinning in de Noordelijke IJszee op gewelddadige wijze overmeesterd door een speciale arrestatie-eenheid van de Russische geheime dienst. Het schip, dat onder Nederlandse vlag vaart, bevindt zich op dat moment op internationale wateren. De dertig bemanningsleden worden gearresteerd en het schip wordt naar de haven van Moermansk gesleept. De actievoerders dreigen voor vijftien jaar achter de tralies te verdwijnen. Voor piraterij. Het is een absurde aanklacht. De zaak van de Arctic 30 leidt tot grote internationale verontwaardiging. Continue Reading →

more
Poetins verschijning aan het volk
Standaard

Hij leeft!

Hij is er weer. Na een mysterieuze verdwijning van elf dagen laat de Russische president zich weer zien. In Sint Petersburg, waar hij de Kirgizische president Almazbek Atambajev ontvangt.

De afgelopen week kregen we Poetin alleen nog te zien in herkauwd beeldmateriaal. Poetin die de audiënties afneemt van de gouverneur van Karelië of de president van het Russische hooggerechtshof. Maar nooit live. De ontmoetingen hadden eerder plaatsgevonden. Poetins persdienst liet hem in absentia enkele robuuste verklaringen doen over uiteenlopende onderwerpen. Op zondag zond Rossija 1 een documentaire uit – De Krim – de weg naar het vaderland – over de inlijving van van het Oekraïense schiereiland, nu bijna een jaar geleden. In de docu zegt Poetin dat hij de annexatie zorgvuldig had gepland en dat hij zelfs zou hebben overwogen om kernwapens in te zetten. Een soort Cuba-crisis, maar dan achteraf, met terugwerkende kracht. Continue Reading →

more